81 Rocznica „Akcji pod Pławną”

W niedzielę 14 września 2025 roku pod Pomnikiem Pamięci w Zborowicach odbyły się obchody upamiętniające żołnierzy partyzantów IV Kompani „Ewa” i Batalionu „Barbara” 16 pułku piechoty Armii Krajowej oraz zamordowanych w odwecie przez hitlerowców mieszkańców przysiółka Zborowice – Zawodzie w dniu 15 września 1944 roku.

Akcja zbrojna została przeprowadzona w nocy z 14 na 15 września 1944 roku przez żołnierzy pod dowództwem porucznika Michała Steczyszyna pseudonim „Kalina”. 81. rocznica „Akcji pod Pławną”, to wydarzenie, które wpisało się w karty historii ciężkowickiej ziemi. Rocznica tych wydarzeń obchodzona jest każdego roku od ponad 30 lat i jest okazją, by z należytym szacunkiem i dumą przekazywać kolejnym pokoleniom dziedzictwo odpowiedzialności za ojczyznę, za pokój, czyli wartości, które każdy z nas czerpie z ofiarnych, patriotycznych czynów ludzi walczących za wolność naszej Ojczyzny. Żołnierze IV Kompanii „Ewa” I Batalionu „Barbara” 16. Pułku Piechoty Armii Krajowej podjęli odważną akcję zbrojną. Ich celem był atak na niemiecki pociąg aprowizacyjny, wiozący broń na front wschodni. Los jednak sprawił, że w miejsce planowanego transportu nadjechał niemiecki pociąg pancerny, wiozący oddziały w pełnej gotowości bojowej, wyposażone w czołgi i wozy pancerne.W wyniku dramatycznej walki poległo czterech polskich partyzantów kpr. „Listek” – Kazimierz Steczyszyn z Tarnowa, kpr. „Muł” – Wojciech Musiał z Mościc, st. strz. „Bajtuś” – Władysław Trytek z Mościc, strz. „Wrona” – Stanisław Kłusek z Mościc , a czterech zostało rannych. W odwecie poniesionych strat okupanci spalili 13 gospodarstw, zamordowali czterech mieszkańców i ranili kilkoro dzieci.Ważną postacią tych wydarzeń był ks. Jan Kozioł, proboszcz parafii św. Marii Magdaleny w Zborowicach, który pertraktował z dowódcą niemieckiego oddziału pacyfikacyjnego. Dzięki temu udało się ocalić wielu mieszkańców przed egzekucją oraz zmniejszyć zniszczenia.

Tegoroczne obchody 81. rocznicy „Akcji pod Pławną” rozpoczęły się od odśpiewania hymnu państwowego, po czym Dyrektor Centrum Kultury Gminy Ciężkowice Pani Anna Madejska powitała przybyłych gości. W przemówieniu okolicznościowym Pani Burmistrz Ciężkowic Jowita Jurkiewicz- Drąg przedstawiła historię „Akcji pod Pławną”. Następnie uczniowie i nauczyciele Szkoły Podstawowej im. św. Jana Kantego w Zborowicach przedstawili program słowno – muzyczny upamiętniający „Akcję pod Pławną”, po czym nastąpiła rekonstrukcja historyczna w wykonaniu Nadwiślańskiej Grupy Rekonstrukcji Historycznej 3 Pułku Strzelców Podhalańskich oraz przedstawicieli Towarzystwa Miłośników Ziemi Ciężkowickiej.

Kolejnym punktem uroczystości była uroczysta Msza Święta odprawiona w intencji uczestników „Akcji pod Pławną”.

Pod koniec Mszy św. rozpadało się i w tych warunkach został odczytany apel poległych, wykonana została salwa honorowa, wystawiono wartę honorową przy pomniku i złożono wieńce i wiązanki kwiatów przez władze samorządowe, służby mundurowe, środowiska kombatanckie, ugrupowania polityczne, instytucje, placówki oświatowe, stowarzyszenia, organizacje i indywidualni uczestnicy wydarzenia.

Całość uroczystości uświetniła Kompania Honorowa 5 Pułku Dowodzenia im. generała broni Stanisława Hallera z garnizonu Kraków.

Oprawę muzyczną zapewniła Orkiestra Dęta im. Jan Muchy z Ciężkowic. Uroczystość zakończona została złożeniem wieńców i wiązanek kwiatów pod Pomnikiem Pamięci.

W obchodach 81. rocznicy „Akcji pod Pławną” uczestniczył dr Jerzy Gut – generał brygady Wojska Polskiego w stanie spoczynku urodzony w Ciężkowicach a także członkowie Zarządu ze Stowarzyszenia Weteranów Zagranicznych Misji Pokojowych i Stabilizacyjnych z Regionu Tarnowskiego na czele z Prezesem Zbigniewem Burnatem oraz dwóch członków ze Stowarzyszenia Seniorów Lotnictwa Wojskowego Kraków, delegatura Gorlice, Pan Aleksander Gucwa i Dariusz Duran, którzy całą uroczystość udokumentowali poprzez zdjęcia i relację filmową.

Udział w uroczystości był dla wszystkich niezapomnianą lekcją historii i patriotyzmu. Cześć i chwała Bohaterom